Firmalike.com | Sosyal Medyada Firmanı Beğendir.
Davranış bozuklukları 7.YALAN SÖYLEMEK / Pedagog 08/05/2016

YALAN SÖYLEMEK

 

Yalan söylemek, bir yanlışın veya hatanın gizlenmesi amacıyla gerçeğin söylenmemesi olarak tanımlanabilir. Her insan yaşamının bir döneminde bir şekilde yalan söylemiş olabilir. Yalan söylemek ayıplanan, kınanan bir davranış olmasına karşın yalanı ayıplayan kınayanlar bile ara sıra yalana başvurmadan edemezler.Örnek vermek istiyorum;

Arada bir, bir arkadaşımızın “Bu akşam bize gelin, filanlar da gelecek, sohbet ederiz…” biçimindeki bir davetine o “filanlar”dan pek hoşlanmadığımız için gitmek istemiyorsak: “Çok isterdim ama biraz keyifsizim.” diye bir “küçük” yalanla yanıt veririz.

 

  Böylece çocuk anne babasından yalan söylemeyi öğrenmektedir. Ancak, ara da bir yalanını yakaladığımız kimseleri hemen “yalancı” olarak etiketlemek doğru olmasa gerek. Eğer bir birey çok rahatlıkla, sıklıkla, gereksiz yere yalan söylemeden edemez hale gelmiş ve bu nedenle insan ilişkilerinde ciddi sorunlar yaşamaya başlamışsa yalan söyleme davranış bozukluğundan söz edilebilir.

 

  Çocuklar yalan söylerler mi? Çocukların genellikle altı yaşından önce yalan söylemedikleri görüşü kabul görmektedir. Altı yaşından sonra çocuklar yetiştikleri ortama bağlı olarak bir biçimde yalan söyleyebilmektedirler. Ancak çocukların söyledikleri yalanın gerçek yalan değil sözde yalan olduğu öne sürülmektedir. Bazı çocuklar olmamış şeyleri olmuş gibi uydurarak anlatırlar. Bunlar hayal ürünü uydurmalardır. Bu tür sözde yalanlar karşısında çocuğu yalancılıkla suçlamak doğru değildir. Aslında çocuklar gerçeğe bir ölçüde bu hayal ürünü uydurmalarıyla ulaşırlar. Ya da çocuk duygusal bir sıkıntının belirtisi olan yalanlar da söyleyebilir.

 

  Yalancılığı bir özellik olarak benimsemiş kişiler, başka insanlara değer verme yen kimselerdir. Bu kişiler genellikle aşağılık ve suçluluk duygusu içindedirler; saldırganlık ve kıskançlık gibi özellikleri dikkat çeker. Sağlıklı bir aile ortamında büyümüş, insancı ve demokratik bir eğitim sürecinden geçmiş, kendisi ve çevresiyle barışık kimselerin daha az yalana başvurdukları görülmüştür. Çocuklar niçin yalan söylerler?

 

1. Yalan söylemeyi ailesinden ve çevreden öğrenmiştir.

2. Çocuklar sevdiklerini üzmemek niyetiyle yalan söyleyebilir.

3. Çekindikleri konularda bazı çocuklar yalan söyleyebilir.

 

  Tek başına yalanla mücadele etmek yetmez. Aynı zamanda anne babaların çocuklarına dürüstlük, doğruluk, içtenlik, açık yüreklilik, sevgi gibi nitelikleri kazanabilmeleri için mücadele etmeleri gerekir. Bu nitelikleri çocuklara kazandırmanın en etkili yolu da yine anne babaların, çocuklarına örnek olabilmeleridir. Çocukların yalan söylemelerinin önemli yollarından birisi de çocukların hata yapabilmelerine izin vermektir. Her insan hata yapar. Çocuğunun hatasız davranmasını bekleyen, hataları karşısında çocuğu suçlayıp azarlayıp cezalandıran, arkasından da bir daha hata yapmaması için tehditler savuran anne babaların çocukları, yaptıkları bir hatayı en hafif deyişle gizlemeye çalışacaklardır.

 

 Öğretmenler de, yalan söylememeleri için kendi öğrencilerine örnek olmalıdır. Kendisi yalan söyleyen veya bir sıkışık durumdan çıkış yolu olarak öğrencilerine yalan söylettiren öğretmenin, öğrencilere: “Yalan söylemek kötü bir şeydir.” deme hakkı ortadan kalkmaktadır. Eğer bir öğrenci sıklıkla yalana başvuruyorsa bunun ne tür bir yalan olduğuna dikkat edilmelidir.

 

“Yalan söyleyen çocuklar ne tür kazanç elde etmektedirler?

 

Arkadaşlarıyla ilişkileri nasıldır?

 

 Yaşadıkları günlük sıkıntılar nelerdir ve daha çok hangi koşullarda ne tür yalana başvurmaktadırlar?"gibi sorulara öğretmenler okul ortamında yanıt bulmaya çalışmalı ve okuldaki diğer uzman personel ile işbirliği yapmalıdırlar. Yalan söyleme davranışı, davranış bozukluğuna dönüşmüşse çocuğun ailesi ile işbirliği yapılarak çocuğun ve ailesinin uzman yardımı almaları için kendilerine yardım edilmelidir. Yalan söylediği için çocuk; çocuğu yalan söylediği için anne babalar suçlanmamak, azarlanmamalıdır.

 

 Okul öncesi dönemde çocuk yalancılıkla suçlanmamalıdır. Ancak hangi yaşta olursa olsun çocuğun yalanlarının gerisinde yatan ihtiyaçları, istekleri, sıkıntıları anlaşılmaya çalışılmalıdır. Bu sıkıntıların kaynağı genellikle ailedir. Eğer aile, çocuğunun yalan söylemesi nedeniyle öğretmene başvurmuşsa, öğretmenler bu kapsamda anne babalarla görüşürken ailenin dikkatini anne baba çocuk ilişkisinin niteliğine çekebilirler Yalan söyleme davranışının gerisindeki nedenler giderilmeden ve çocuğun ihtiyaçları karşılanmadan, nasihat ederek, çocuğu cezalandırarak çocuğun yalan söylemesi önlenemez. Ailede anne babalar, okulda öğretmenler çocuklara örnek olarak onlarda olumlu bazı değerlerin gelişmesini sağlayabilirler. Bunlarla birlikte gerçekten, aile de çocuğun dikkat çekici biçimde yalan söylediğini kabul ediyorsa ve çocukta yalan söyleme davranışı devam ediyorsa anne babaya uzmanların yardımını almaları için başvurmaları önerilebilir.

 
 
 
 
 

 

Bu yazı 435 kez okundu.

Yazarın Tüm Yazıları
  1. 1. Çocukların Kendi Duygularıyla Başa Çıkmalarına Yardımcı Olmak (262 kez okundu.) - 08/04/2016
  2. 2. İşbirliği Yapmak (267 kez okundu.) - 09/04/2016
  3. 3. Ceza Dışı Seçenekler (273 kez okundu.) - 09/04/2016
  4. 4. Bağımsızlığı Tevşik Etmek (289 kez okundu.) - 10/04/2016
  5. 5. Övmek (323 kez okundu.) - 11/04/2016
  6. 6. Çocukları Rol Yapmaktan Kurtarmak (270 kez okundu.) - 13/04/2016
  7. 7. Empati (314 kez okundu.) - 15/04/2016
  8. 8. Çocuklarda Davranış Bozuklukları (253 kez okundu.) - 19/04/2016
  9. 9. Davranış bozuklukları 1.SALDIRGANLIK (296 kez okundu.) - 20/04/2016
  10. 10. Davranış bozuklukları 2. KEKEMELİK (251 kez okundu.) - 29/04/2016
  11. 11. Davranış bozuklukları 3.PARMAK EMME (230 kez okundu.) - 01/05/2016
  12. 12. Davranış bozuklukları 4.TIRNAK YEME (230 kez okundu.) - 02/05/2016
  13. 13. Davranış bozuklukları 5.İNATÇILIK (284 kez okundu.) - 03/05/2016
  14. 14. Davranış bozuklukları 6.KISKANÇLIK (241 kez okundu.) - 08/05/2016
  15. 15. Davranış bozuklukları 7.YALAN SÖYLEMEK (436 kez okundu.) - 08/05/2016
Facebook Yorumları